Mudanya, mübadelenin 103. yılında mübadil kentleri aynı masada buluşturdu. “Aynı Evden, Ayrı Dünyalara” temasıyla düzenlenen anma etkinliklerinde Girit fotoğrafları sergisi açıldı, göç yollarında yaşamını yitirenler anısına denize karanfiller bırakıldı, Girit Mahallesi’nde mübadeleyi anlatan tiyatro gösterimi sahnelendi. Mübadil kentlerin belediye başkanlarının bir araya geldiği panelde ise, Başkan Deniz Dalgıç’ın önerisiyle Mübadil Kentler Birliği kurulması çağrısı yapıldı.
Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi’nin 103. yıl dönümü, Mudanya Belediyesi tarafından “Aynı Evden, Ayrı Dünyalara” temasıyla düzenlenen kapsamlı etkinliklerle Mudanya’da anıldı. Anma programı, mübadil kentlerin belediye başkanlarını buluşturdu, mübadelenin kent hafızasında bıraktığı izleri ve ortak geleceğe dair sorumlulukları konuşuldu.
Türkiye ve Yunanistan arasında 30 Ocak 1923’te imzalanan Türk-Yunan Nüfus Mübadelesine İlişkin Sözleşme ve Protokolü’nün yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen ve Mudanya Belediye Başkanı Deniz Dalgıç’ın ev sahipliği etkinliklere, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, Kuşadası Belediye Başkanı Ömer Günel, Nilüfer Belediye Başkanı Şadi Özdemir, siyasi parti temsilcileri, mübadil dernekleri, akademisyenler ve vatandaşlar katıldı.
Mütareke Müze Evi önünde düzenlenen törende, Lozan Mübadilleri Vakfı ile Türkiye’deki mübadil kuruluşları tarafından imzalanan 103. Yıl Bildirisi okundu, ardından göç yollarında yaşamını yitirenler anısına denize kırmızı karanfiller bırakıldı. Program kapsamında düzenlenen “Mübadeleyle Yüzleşen Kentler” başlıklı panelde ise, mübadil nüfusla şekillenmiş kentlerin belediye başkanları bir araya geldi.
DALGIÇ’TAN MÜBADİL KENTLER BİRLİĞİ ÖNERİSİ
Başkanlar oturumunda toplumsal hafızanın korunmasının önemini anlatan Mudanya Belediye Başkanı Deniz Dalgıç, Türkiye’den göç eden mübadillerin yaşamlarına dair pek çok veriyi kayıt altına aldığını, buna karşın sözlü tarih alanında önemli bir eksiklik bulunduğunu ifade etti. Dalgıç, bu eksikliğin ancak ortak bir çabayla giderilebileceğini vurguladı.
Somut ve kalıcı adımlar atılması gerektiğini belirten Dalgıç, mübadil kentler arasında kurumsal bir iş birliği zemini oluşturulması önerisini dile getirerek, Mübadil Kentler Ağı ya da Mübadil Kentler Birliği kurulmasının önemine işaret etti. Dalgıç, bu yapı aracılığıyla düzenli buluşmalar ve ortak projeler geliştirilebileceğini belirterek, ortak hafızanın canlandırılması, sözlü tarihin yazılı ve somut hale getirilmesinin gelecek kuşaklar açısından kritik olduğunu, farklı kentlerdeki küçük bir bilginin bile başka bir kentteki hikayeyi tamamlayabileceğini ifade etti.
BOZBEY: “ATATÜRK EN BÜYÜK GÖÇMENDİR”
Bir mübadil torunu olduğunu ve dedelerinin 450 yıl sonra ata topraklarına döndüğünü anlatan Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, mübadil derneklerinden; anıları, hatıraları ve yaşanmışlıkları yazılı olarak ellerinde bulundurmalarını istedi. Kendisinin de bir muhacir olduğunu ifade eden Bozbey, şöyle konuştu:
“Mustafa Kemal Atatürk bizim en büyük mübadil göçmenimizdir. Atatürk şunu söylemiş, ‘Nerede bir Yörük çadırı görsem duman tüttüğünü de gördüğümde Cumhuriyet emin ellerdedir…’ Mübadillerin bu ülkeye bakışı bu. Aslında Mustafa Kemal Atatürk bunu çok net biçimde bilenlerdendir.”
GÜNEL: “MUDANYA’DA EVİMDE GİBİ HİSSETTİM”
Mübadil kökenleri olan bir kentten, mübadil kökenleri olan bir kente geldiğini ve çok sıcak bir misafirperverlikle karşılaştığını söyleyen Kuşadası Belediye Başkanı Ömer Günel de “Sanki Kuşadası’ndaymışım gibi bir hisse kapıldım” dedi.
Mübadil göçü alan ve yoğun mübadil kökeni olan bir kentin belediye başkanı olarak olabildiğince o duyguları paylaşmaya çalıştığını ifade eden Günel, “Yaşadığımız kentin insanlarının duygularını, hissiyatını, kökenlerini bilmezsek o kentte doğru yönetemeyeceğimizi düşündüğüm için bir Yörük olarak mübadil duygularını da samimiyetle paylaşıyorum” ifadelerini kullandı.
“Mübadele Kültürü” başlıklı oturumda konuşma yapan, Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ayşegül İnginar Kemaloğlu, yazar Saba Altınsay ve araştırmacı, tarihçi-yazar Raif Kaplanoğlu ise sözlü tarih alanında gerçekleştirdiği çalışmaları aktardı.
Etkinlikler dahilinde, Mudanya Belediyesi Tiyatro Topluluğu göç edenlerin yaşadığı zorlukları Girit Mahallesi’nde düzenlediği bir performansla canlandırdı. Program çerçevesinde, mübadillerin anısına hazırlanan “1900’lü Yılların Başlarında Girit” isimli fotoğraf sergisi de Cumhuriyet Galerisi’nde açıldı.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
